ජනගහනය
ජනගහනය
889,000
පරිපාලන ප්‍රදේශය
2,127 ha
ඝනත්වය
115 persons / ha

නගරයක් යනු විශාල මිනිස් ජනාවාසයකි. එහි වැදගත්ම ගාමක බලවේගය මිනිසාය. නගරයක සක්‍රීයත්වය පදනම් වන්නේ මිනිසා හා ඔහුගේ ක්‍රියාකාරීත්වය මතය. නගරයක් තුළ වෙසෙන ජනගහණයේ සංයුතීන් හා ඔවුන්ගේ විවිධාකාර හැකියාවන් පිළිබඳ පූර්ව අවබෝධයක් ලබා ගැනීම සාර්ථක නාගරික අධ්‍යයනයක මූලික පියවර විය යුතුය.

පවතින භෞතික සීමාව තුළ ජනවිකාශන හා සංයුතියේ රටා හඳුනා ගනිමින් සිදුකරන පුරෝකථනයන් තුළින් වඩා යහපත්ව ජීවත් විය හැකි සැලසුම්සහගත නගරයක් නිර්මාණය කරනු ඇත.

ජනගහනය හා වර්ධන වේගය

මූලාශ්‍රය - JICA

මෙම ප්‍රස්තාරය ප්‍රදේශයේ ජනගහනය වර්ධනය පිළිබඳ විස්තර සපයයි

පුමිතිරි බව වයස් ව්‍යුහය අනුව බෙදීගොස් ඇති ආකාරය

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

දෙහිවල ගල්කිස්ස මහා නගර සභා සීමාව තුළ සමස්ත ජනගහනයෙන් 48.78%ක් පුරුෂයන්ද 51.22% ස්ත්‍රීන්ද වෙයි. වයස් අනුව මුළු ජනගහනය ප්‍රතිශතාත්මක ලෙස බෙදී ගොස් ඇත්තේ 15 ට අඩු ළමයින් 19.87% ලෙසත්, 15 - 29 අතර වයසේ පසුවන්නන් 24.71% ලෙසත්, 30-59ත් අතර වයසේ සිටින්නන් 39.67% ලෙස හා 60ට වැඩි මහලු ජනගහනය 15.74% ලෙසත් ය.

ජනවාර්ගික පැතිකඩෙහි සංයුතිය - නාගරික ප්‍රදේශය,  දිස්ත්‍රික්කය හා පළාත අනුව

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

දෙහිවල නගරයත්, කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයත්, බස්නාහිර පළාතත්, සලකා බලන කල විවිධ ජාතීන්ගෙන් පොහොසත් විවිධත්වයකින් යුතු සමාජ පද්ධතියක් බව පැහැදිලි වේ.

නගරය තුල වාසය කල වසර ගණන අනුව සංක්රමණිත ජනගහනය

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

නගර සීමාවට සංක්‍රමණය වීම පිරිමි සහ ගැහැණු ජනගහනයේ ආකර්ශනීය ඉහළ මට්ටමක පවතී. ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක් දත්ත වලට අනුව වසර දහයකට වැඩි කාලයක් ප්‍රදේශයේ පදිංචිව සිටිති.

පුරුෂයන් 100කට සාපේක්ෂව වාර්තාගතව ඇති කාන්තාවන් සංඛ්‍යාව වයස් කාණ්ඩ වලට අනුව

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

මෙහි, පුරුෂයන් සිය දෙනෙකු ගත්විට, ඒ හා සාපේක්ෂව සිටින කාන්තාවන් ප්‍රමාණය පිළිබඳ දත්ත දැක්වේ. ඒ අනුව සලකා බලන කල, වයස අවුරුදු 30 ට වැඩි වැඩිහිටි පුරුෂයින් ප්‍රමාණය හා සාපේක්ෂ වැඩිහිටි කාන්තාවන් ප්‍රමාණය ඉහල අගයක් ගන්නා බව පැහැදිලි වේ.

ජන සංක්‍රමණයට හේතු

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

නගරයේ සංක්‍රමණික ජනගහනයෙන් බහුතරය, රැකියා නියුක්තිය සැලකිල්ලට ගෙන ඇති බව මෙම දත්ත අනුව පැහැදිලි වේ. පවුලේ සාමාගිකයෙකු හා නගරයට සංක්‍රමණය වූ සංඛ්‍යාව සලකා බැලීමේ දී, පුරුෂ පාර්ශවයට වඩා බහුතර කාන්තාවන් පිරිසක් ඒ මත පදනම්ව නගරයට සංක්‍රමණය වී ඇති බව පැහැදිලි වේ.

ජනවාර්ගිකත්වය අනුව භාෂා හැකියාවන් වෙනස්වී ඇති ආකාරය

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

2012 දී දෙහිවල ගල්කිස්ස මහ නගර සභාවේ ජනතාවගේ භාෂා හැකියාවන් පිළිබඳව මෙම දත්ත විස්තර දක්වයි.

අධ්‍යාපනය

අධ්‍යාපනය, සමාජයක සංවර්ධනය පිළිබිඹු කරන ප්‍රධාන සාධකයකි. අධ්‍යාපනය පිළිබඳ දර්ශකයන් නාගරික සංවර්ධනය පිළිබඳ පුළුල් පැතිකඩක් දක්වමින් ඒ සදහා විශාල දායකත්වයක් සපයයි.


දිළිඳුකම පිටුදැකීම හා අධ්‍යාපනය අතර සෘජු සම්බන්ධතාවයක් ඇති අතර සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි අදාළ දත්ත හා දර්ශකයන් ඉතාම වැදගත් වේ. මන්ද යත්, මනා අධ්‍යාපනයක් තුළින් ඉහළ වැටුප් ලබන විධිමත් රැකියාවක් ලබාගැනීමටත්, අවිධිමටත් ආර්ථික කටයුතුවල යෙදෙන්නන් හට වඩා හොඳ ජීවනෝපායක් ලබා ගැනීමටත්, අවසානයේදී පරම්පරානුගතව පැවතගෙන එන දිළිඳු බවින් මිදීමටත් මංපෙත් සැලසීමත් ය.

දියුණු අධ්‍යාපන ආයතන වෙත යොමුවීම මගින් මහජනයා ස්වයං රැකියාවක නියුතු වුවද, නැතහොත් ශ්‍රම බලකායේ කොටසක් ලෙස කටයුතු කලද, යහපත් ආර්ථික ස්ථාවර තත්වයක් ලබා ගැනීම පහසු කරවයි. නගරයක ජනතාව ප්‍රාථමික, ද්විතීයික හා තෘතීයික අධ්‍යාපනය මෙන්ම වෘත්තීය මධ්‍යස්ථාන හරහා නිපුණතා සංවර්ධනය කරගනු ලබන්නේ කෙසේද යන්න අවබෝධ කර ගැනීමෙන් එම නගරයේ සංවර්ධනය කෙතරම් යහපත් ලෙස සිදු වේද යන්න හෝ එහි තවදුරටත් සංවර්ධනය කළ යුතු කොටස් පිළිබඳ කරුණු අවබෝධ කරගත හැකිය.

ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය අනුව අධ්‍යාපන මට්ටම (වයස අවුරුදු 3 - 24 )

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

නගරයේ, පාසල් අධ්‍යාපනය සඳහා යොමුවූ පිරිසේ ප්‍රමාණය ඉහල අගයක් වාර්තාගතව ඇති අතර, සියයට 30 ක් පමණ ප්‍රතිශතයක පිරිසක් කිසිදු අධ්‍යාපන කටයුත්තක නිරත නොවන්නන්ගේ පිරිසට වාර්තා වී තිබේ..

ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය අනුව ඉහළම අධ්‍යාපන මට්ටම

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

අ.පො.ස. (සා.පෙළ) හා අ.පො.ස (උසස් පෙළ) උපාධි ලබා ගැනීමෙන් වැඩි ස්ත්රීන් වැඩි ප්රමාණයක් ඉහළින් හා ඉහළ මට්ටමකට ළඟා වන පිරිමින්ගේ ප්රතිශතය තවමත් තවමත් පවතී.

පරිගණක සාක්ෂරතාව - (වයස අවුරුදු 10 සහ ඊට වැඩි ජනගහනය)

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

2012 වසරේදී දෙහිවල - ගල්කිස්ස මහ නගර සභාවේ ඉහළම පරිගණක සාක්ෂරතාවයෙන් යුතු වයස් කාණ්ඩය, වයස අවුරුදු 15-19ත් අතර පිරිස ලෙස දැක්වේ.

ප්‍රවාහනය

නගරයක වර්ධනය හැඩගැන්වීමේ ලා මහා මාර්ග හා ප්‍රවාහන සබඳතා ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. ඕනෑම නගරයකට පවතින ප්‍රවාහන සම්බන්ධතා හා අදාළ පහසුකම්, නගරයේ ස්වයංක්‍රීය වර්ධනය වේගවත් කරයි.
බස්රථ සහ දුම්රිය ප්‍රවාහනය , භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය , ගුවන් තොටුපලවල් හා ප්‍රවාහන පද්ධති හා අදාළ සියලු කටයුතු පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක තොරතුරු එකම ගොනුවක පැවතීම මෙහිදී වඩා කාර්යක්ෂම වේ.

තිරසාර සංවර්ධන ඉලක්ක 11.2 අනුව, ආරක්ෂිත, සියලු දෙනා හටම දැරිය හැකි, පහසුවෙන් ලගාවිය හැකි හා තිරසාර ප්‍රවාහන පද්ධතියක් සඳහා මාර්ග ආරක්ෂාව, පොදු ප්‍රවාහනය , අවදානම් තත්ත්වයන් පිලිබඳ තොරතුරු මෙහි ඇතුලත් වේ. කාන්තාවන්ගේ, දරුවන්ගේ, ආබාධ සහිත පුද්ගලයින්ගේ සහ වැඩිහිටියන්ගේ අවශ්‍යතා සඳහා විශේෂ අවධානයක් යොමු කරමින් මෙම තොරතුරු සංවර්ධන ඉලක්ක වෙත ලගාවීමෙහි ලා භාවිතා කල හැක.

වාහන තදබදය (දිවා කාලයේ)

මූලාශ්‍රය - SOSLC ව්‍යාපෘතිය

දෙහිවල සිට ගල්කිස්ස නගර සීමාව තුළ පැය 7 ක කාලය තුළ පෙරවරු 8 සිට 8 දක්වා කාලය තුළ පාසල හා සේවා ප්රවාහන කටයුතු හේතුවෙන් උද්වේගකර ගමනාගමනයට ලක්ව ඇත.

පෙ.ව. 06 සිට ප.ව. 06 දක්වා මහ නගර සභා සීමාවට ඇතුල්වන වාහනවල ප්‍රතිශතය

මූලාශ්‍රය - SOSLC ව්‍යාපෘතිය

දෙහිවල - ගල්කිස්ස මහනගර සභා බලප්රදේශයට පිවිස ඇති වාහන වලින් වැඩිම ප්රතිශතයක් වන්නේ මෝටර් රථ හා මෝටර් රථ / වෑන් / ජීප් රථ වැනි පුද්ගලික වාහන වේ. මාර්ගයේ බස් රථවල වාහනවල සියයට 6 ක පමණ කොටසක කොටසකි.

වාහන වර්ගය සහ මගීන් සංඛ්‍යාව - මාර්ගයේ එක් පසෙකට , පැය 24 ක් තුල

මූලාශ්‍රය - SOSLC ව්‍යාපෘතිය

මගී බහුතරය ඉවසා සිටින පෙදෙසෙහි ප්රධාන මාර්ගයේ බස් රථ ප්රධාන මාර්ගයකි. මෝටර් සයිකල් හා කාර් / වාහනය සැලකිය යුතු මට්ටමකින් භාවිතා වේ.

පොලිස් බල ප්‍රදේශ අනුව හදිසි අනතුරු සංඛ්‍යා ලේඛන (මාරාන්තික තුවාල ලැබූ සංඛ්‍යාව)

මූලාශ්‍රය - ශ්‍රී ලංකා පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව

පසුගිය අවුරුදු 3 ඇතුළත මෙම ප්‍රදේශයේ සිදුවූ මාරක රිය අනතුරු පිළිබඳ දත්ත මෙම ප්‍රස්ථාරය මගින් දක්වයි. 2015 වර්ෂයේ සිට 2016 වසර වන විට, සිදුවී ඇති මාරක රිය අනතුරු ප්‍රමාණයේ වර්ධනයක් දැකගත හැක.

දුම්රිය මගීන් සංඛ්‍යාව

මූලාශ්‍රය - ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව

වර්ෂ 2012 සිට 2016 දක්වා වාර්ෂික දුම්රිය මගීන් දෙහිවල - ගල්කිස්ස මහ නගර සභාව තුළ ඇති බව ප්රස්ථාරය පෙන්වා දෙයි

පදික මාරුව භාවිතය

මූලාශ්‍රය - SOSLC ව්‍යාපෘතිය

නගරයේ පදික මාරු කිහිපයක් සැලකිල්ලට ගනිමින් පදිකයින් ගණන් කිරීමේ සමීක්ෂණය සිදු කරන ලදී. පාසල් කාලයන්, කාර්යාල වේලාවන් සහ පදික මාරු භාවිතය අතර පවතින ඍජු සම්බන්ධතාවය මෙම දත්ත මගින් පැහැදිලි වේ.

ආර්ථිකය

නගර, මෙරට ආර්ථික සංවර්ධනයේ ප්‍රධාන සාධකයක් වන අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ නගරවල ආර්ථීක වෙනස්වීම් වල පැතිකඩ පිළිබඳ යතාර්ථවාදී චිත්‍රයක් ගොඩනැගීමට ඒ හා සමගාමී විශ්ලේෂණ තිබීම අතිශය වැදගත් වේ.

ලංකාවේ නගරවල ආර්ථික පසුබිම වටහා ගැනීමට නම් රටක් ලෙස එහි ඵලදායීතාව ගෝලීය වශයෙන් ඇති තරගකාරිත්වය සමඟ සැසදීම සිදුකළ යුතුමය.ඒ සඳහා මානව ප්‍රාග්ධනය හා සබැඳි ශුම බලකා සහභාගිත්වය පිළිබඳ අධ්‍යනයක් මෙන්ම නගර සංවර්ධනයේදී මුහුණදෙන ප්‍රධාන බාධාවන් වන ශ්‍රම වෙළෙඳ පොළේ අවාසි, ආර්ථික අවදානම වැනි තත්ත්වයන් තේරුම් ගැනීම පූර්වයෙන්ම කළ යුතුවේ.

මෙහි ඇති ආර්ථික විශ්ලේෂණ තුළින් ප්‍රාදේශීය වශයෙන් නාගරික සංවර්ධනයට හා නාගරික ජනාවාසවල දියුණුවට රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික අංශයේ දායකත්වය හා එහි විභවතාවන් හඳුනාගැනීමටත් අදාළ  බලප්‍රදේශය තුළ ශ්‍රම බලකාය උපරිම වශයෙන් භාවිතා කරමින් කුසලතාවන්ට සරිලන ප්‍රදේශයට ආවේණික වෙළෙඳපොළක් හදුනා ගැනීමේ හැකියාවත් හිමිවේ.

නගර වල තරඟකාරීත්වයේ ඇස්තමේන්තුගත මිනුම් දර්ශකය (CCI)

මූලාශ්‍රය - SOSLC ව්‍යාපෘතිය

දෙහිවල නගර සභාව සහ කෝට්ටේ මහ නගර සභාව ද ඇතුළු කොළඹ නාගරික ප්‍රදේශයට මෙම දත්ත පොදුවේ සලකා බලන ලදී. දත්ත වලට අනුව, මෙම නගරයේ ආර්ථික තත්වයේ තරගකාරී භාවය සියලු පළාත් අග නගර අභිබවා ඇති අතර, කුරුණෑගල හා මහනුවර මහ නගර සභා දෙවන හා තෙවන ස්ථානයේ පසුවේ.

වාර්ෂික ආදායම් සහ වියදම්

මූලාශ්‍රය - දෙහිවල මහා නගර සභාව

වාර්ෂික සාමාන්‍ය අගය අනුව, නගරයේ මුළු ආදායමෙන් 60% ක ප්‍රමාණයක් නගරයේ මූලාශ්‍ර ආදායම වන අතර, මධ්‍යම රජය සහ පළාත් සභාව වෙතින් ලබා ගන්නා ප්‍රධානයන් ප්‍රමාණය 40% කි. නගරයේ මූලාශ්‍ර (1) දේපළ මගින් කුලී අනුපාතයන් / බදු (2) පහසුකම් සහ අනෙකුත් නගර දේපොළ කුලියට දීම, (3) බලපත්‍ර ගාස්තු, (4) නාගරික කටයුතු සඳහා ගාස්තු සේවා (5) පිරිවැය සහ දඩ මුදල්, (6) වෙනත් ආදායම් ලෙස වර්ග කල හැක. මෙම ආදායම් මාර්ග අතරින්, "දේපල බදු (අනුපාත / බදු)" සහ "වෙනත් ආදායම්" ප්‍රධාන වර්ගයන් වේ. මුළු නාගරික ආදායමෙන් 25% ක ප්‍රමාණයක් දේපල බදු වලින් ද ,වෙනත් ආදායම් මගින් 24% ක ප්‍රමාණයක් එක් කෙරේ.

නාගරික පාලනය

නාගරික ප්‍රදේශ සැලසුම් කිරීමේදී , මූල්‍ය සැලසුම්කරණය හා කළමනාකරණය කෙසේ සිදුකල යුතුද යන්න රජය (ප්‍රාදේශීය, කලාපීය හා ජාතික) සහ එහි පාර්ශවකරුවන් විසින් තීරණය කරනු ලබන ක්‍රියාවලිය නගර පරිපාලනය හා බැඳේ. එසේම මෙය,සමාජයීය, භෞතික සම්පත් හා දේශපාලන බලය නිසි තැනට නිසි ලෙස බෙදී යාම පිලිබඳ නිර්ණය කෙරෙනා අඛණ්ඩ ක්‍රියාවලියකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරික පරිපාලනයේ මූල්‍ය ප්‍රත්‍යස්ථතාවය , සේවා ප්‍රතිපාදනය සහ ආර්ථික ගතිකත්වය කෙරෙහි මෙහිදීඅවධානය යොමු කරයි.

මෙහි ඇති තොරතුරු, පවතින ද්විතීක තොරතුරු, බිම් මට්ටමින් සිදුකරන ලද සමීක්ෂණ හා තොරතුරු රැස්කිරීම් මෙන්ම පාර්ශවකරුවන් හා සිදුකල විස්තරාත්මක සාකච්ඡා වෙත අනුගත වේ.

නාගරික කළමනාකරණය, රාජ්‍ය පරිපාලනය, නාගරික මුදල්, අයවැයකරණය සහ කළමනාකරණය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ යහපාලනය, පුරවැසි සහභාගිත්වය සහ අනෙකුත් පාර්ශවකරුවන්ගේ තොරතුරු ආදී වටිනා දත්ත සමුදායක් මෙහි අන්තර්ගත වේ.

නගර පරිපාලන දර්ශකය

මූලාශ්‍රය - SOSLC ව්‍යාපෘතිය

ශ්‍රී ලංකාවේ අග නගරයේ නාගරීකරණය ව්‍යාප්ත වූ කොළඹ, දෙහිවල සහ කෝට්ටේ යන මහා නගර සභා ප්‍රදේශ සඳහා මෙම දත්ත පොදුවේ සලකා බලා ඇත. සේවා සැපයුම් ආවරණය හා සේවා සැපයුම් මූල්යනය යන අංශ සලකා බැලීමේ දී, මෙම නගර ඉතා යහපත් මට්ටමක පවතින බව දත්ත අනුව පෙනී යයි.

පලාත් පාලන ආයතන බෙදී යාම

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

ශ්‍රී ලංකාව, පළාත් පාලන ආයතන අනුව එහි ජනගහනය හා විශාලත්වය අනුව වර්ග තුනකට බෙදී ඇත. ඒ මහා නගර සභා, නගර සභා සහ ප්‍රාදේශීය සභා ලෙසයි. මාර්ග, සනීපාරක්ෂක කටයුතු, කානු, අපද්‍රව්‍ය එකතු කිරීම, නිවාස, පුස්තකාල, පොදු උද්‍යාන හා අනෙකුත් පහසුකම් ඇතුළු විවිධ සේවාවන් සැපයීම සඳහා ඔවුන් වගකිව යුතු ය. මෙම දත්ත මඟින් පලාත් පාලන ආයතනයන්හි බෙදී යාම දැක්වේ.

නිවාස

ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්කාලීන නාගරික ජනාවාස උරුමය - ඉතිහාසය, රටාවන්, ඉඩම් භාවිතය සහ නිවාස වැනි ප්‍රවණතා සහ ඒ සමඟ ඇතිවන සංවර්ධන අභියෝගයන් මෙහි සලකා තිබේ.

නිවාස අවශ්‍යතා , යටිතල පහසුකම් හා සංවර්ධන සඳහා වන වියදම්, මූලික අවශ්‍යතා සපුරාලීම මුල්කරගත් නාගරික සැලසුම්කරණය, නාගරික ඉඩම් පරිහරණය සහ ඉඩම් සංවර්ධනය පිළිබඳ තොරතුරු ඇතුලත් තොරතුරු සමුදායක් මෙම අංශය මගින් ගොනුකොට තිබේ . මෙහි SDG 11.1 ට අදාළ දර්ශක ද භාවිතා කර ඇත. සමාජ ආරක්ෂණ වැඩසටහන් සහ සෞඛ්‍ය, ජලය සහ සනීපාරක්ෂක සේවාවන්ගේ ජනගහනය මෙ මගින් ආවරණය වේ. SDG ඉලක්ක 11.7 වෙත ද අවධානය යොමු කරනු ලැබේ.

නිවාස ඒකක වර්ග

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

දෙහිවල - ගල්කිස්ස මහනගර සභා බල ප්රදේශය තුළ වර්ගීකරණයට අනුව මෙම ප්රස්ථාරය දැක්වේ. නිවාසවල බහුතරයක් (සියයට 85 ක් පමණ) තනි කථාවක් සහ ද්විත්ව කතන්දර ඇතුළත් වේ.

නිවාස වර්ග

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

දෙහිවල - ගල්කිස්ස මහනගර සභාව තුළ නිවාස 95.4 ක් 2012 දී ස්ථීර බව ස්ථීරයෙන් දැක්වෙයි

නාගරික සේවා

නගර වැසියන්ගේ යහපත් ජීවන තත්වය සහතික කිරීම නාගරික සේවාවන්ගෙන් යුතු විය යුතු මුලික කාර්ය භාරයයි

නාගරික මධ්‍යස්ථාන ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ ආර්ථික සංවර්ධනයට ඉවහල් වන ප්‍රධාන සේවාවන් සපයයි. වාහන ලියාපදිංචි කිරීමේ සේවා, සමාජ ආරක්ෂණ යෝජනා ක්‍රම වෙත ප්‍රවේශය සහ අතිරේක සේවාවන් රාශියක් වැනි ප්‍රධාන රාජ්‍ය පරිපාලන කාර්යයන් නගර විසින් සපයනු ලැබේ.

නාගරික මධ්‍යස්ථාන පදිංචිකරුවන්ට සෞඛ්‍ය හා අධ්‍යාපන සේවා සපයයි: ගුණාත්මක සෞඛ්‍ය සේවාවක් සහ අධ්‍යාපනයක් සඳහා සමාන ප්‍රවේශයක් ලබා දීම. සමාජ විනෝදාත්මක ක්‍රියාකාරකම් සඳහා පහසුකම් සැලසීම සහ පුස්තකාල, ප්‍රජා මධ්‍යස්ථාන සහ ක්‍රීඩා පහසුකම් වැනි ප්‍රජා සහජීවනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා සේවාවන් ද ඒවාට ඇතුළත් ය. සියලුම ශ්‍රී ලාංකිකයින් සඳහා වඩාත් යහපත් අනාගතයක් සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා ගුණාත්මක සේවා සහතික කිරීම තීරණාත්මක අංගයකි.

යටිතල පහසුකම්

මූලාශ්‍රය - ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව

දෙහිවල ගල්කිස්ස මහා නගර සභා බල ප්‍රදේශයේ විදුලිබල හා ජල සැපයුම පිළිවෙලින් 98.8% ක් හා 99.7% ලෙස දැක්වෙන අතර, එය ඉතා යහපත් සේවා ආවරණ මට්ටමකි.

ඝන අපද්‍රව්‍ය සංයුතිය

මූලාශ්‍රය - JICA

2012 ඔක්තෝබර් මාසයේ කරදියාන බැහැර කිරීමේ ස්ථානයේ දී අපද්‍රව්‍ය සංයුතිය පිළිබඳ කරන ලද සමීක්ෂණයේ ප්‍රථිපල මෙම ප්‍රස්ථාරයේ දැක්වේ. දෙහිවල ගල්කිස්ස මහා නගර සභාවේ කසළ කළමනාකරණය සන්සන්දනාත්මකව අනෙකුත් මහා නගර සභා වලට වඩා ඉහළ මට්ටමක පවතී. වත්මන් කළමනාකරණ පද්ධතිය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා මහා නගර සභාව මගින් වසර 10 කට පෙර සැලසුම මත පදනම්ව විවිධ වැඩපිළිවෙල දියත් කර තිබේ. කෙසේ වෙතත් තවදුරතත් අනාගත සැලසුම් සකස් කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පවතී.

නගර සභාවේ එක්රැස් වන කසල ප්‍රමාණය

මූලාශ්‍රය - JICA

SATREPS විසින් ලබාගත් අපද්රව්ය උත්පාදනය අනුපාතය මත පදනම්ව අපද්රව්ය නිපදවන ප්රමාණය ගණනය කර ඇත ෙද්ශීය බාහිරින් ලද සමීක්ෂණය මගින් ලබා ගන්නා ලද 2012 වර්ෂෙය් අපදව්ය හා අපදව්ය උත්පාදන ඒකක. ප්රතිඵලයක් වශයෙන්, නාගරික අපද්රව්ය ජනනය වන ප්රමාණය ටොන් 175.2 / දිනක් වන අතර අපද්රව්ය උත්පාදනය අනුපාතය 933g / පුද්ගලයෙකු / දවසකි.

ඝන අපද්‍රවය එකතු කිරීම හා බැහැර කිරීම (දිනකට)

මූලාශ්‍රය - JICA

කසළ එකතු කිරීම සඳහා සියයට 97 ක් පමණ ගෘහස්ථයන් ආවරණය කරන ලදී.

තේමා සිතියම්
සිතියමේ විස්තර
Print
සිතියමේ විස්තර
සිතියම් සුචිය

 

සීමිත සම්පතක් වන භූමිය නිසි ලෙස කළමනාකරණය කිරීම තුළින් ප්‍රතිලාභ රැසක් අත්කර ගත හැකිය. නාගරික කලාපයන්ට එය අතිශයින් වැදගත් වන්නකි.

 

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නාගරික කලාපයන්හි පවතින භූමිය දැනට කුමන කටයුත්තක් සඳහා වෙන්ව තිබේ දැයි සොයා බැලීම කාලෝචිත වටිනාකමක් සහිතය. එමෙන්ම වඩා හොඳ සැලසුම් සහගත නගරයක් සෑදීමේදී ඉදිරි දැක්මක් සහිතව එය සිදුකිරීම සඳහා ද භූමි පරිභෝජනය පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් තිබීම අනිවාර්ය වේ.

 

ඉදිකිරීම් සහිත හා ඉදිකිරීම් රහිත ලෙස ප්‍රධාන ආකාර දෙකක් යටතේ උප කොටස් 36ක් වන ලෙස වර්ග කර භූමි පරිභෝජන සිතියම් සකසා ඇති අතර එම භූමියට අයත් වන්නා වූ භූමි ප්‍රමාණයන්ගේ වපසරිය වැඩිදුරටත් දක්වා ඇත.

සිතියමේ විස්තර
Print
සිතියමේ විස්තර
සිතියම් සුචිය
ඉදිකරන ලද භූමිය
මුළු
ඉදිකරන ලද භූමිය
1973.26 (ha)
  • මහල් නිවාස (මහල් තුනකට වඩා වැඩි)
    • 13.09
    මහල් තුනක් හෝ ඊට අඩු නිවාස
    • 1120.93
    පැල්පත් (වැඩි දියුණු කොට නීතිගත කිරීමට සුදුසු)
    • 39.14
    මුඩුක්කු (නීතිගත කිරීමට නුසුදුසු)
    • 0.02
  • ව්‍යාපාරික ස්ථාන
    • 149.36
    කාර්යාල
    • 4.57
    ව්‍යාපාරික හා නේවාසික මිශ්‍ර භාවිතය
    • 4.48
    බැංකු
    • 2.08
  • අධ්‍යාපනික
    • විශ්ව විද්‍යාලය 16.67
    • වෙනත් උසස් අධ්‍යාපන ආයතන 10.40
    • පාසල් 33.83
    සෞඛ්‍යය
    • රෝහල් 5.98
    • බෙහෙත් ශාලා 0.75
    රාජ්‍ය ආයතන
    • 84.66
  • කර්මාන්ත ශාලා
    • 118.05
  • බස්නැවතුම්
    • 2.69
    දුම්රිය නැවතුම්
    • 1.66
    ගුවන්තොටුපල
    • 91.03
    රථ ගාල්
    • 5.51
    මහාමාර්ග
    • 174.90
  • උද්‍යාන / චතුරශ්‍ර
    • 11.50
    ක්‍රීඩා භූමි
    • 29.94
    සුසාන භූමි
    • 3.24
  • ආගමික
    • විහාර / සිද්ධස්ථාන 28.08
    • ක්‍රිස්තියානි පල්ලිය 6.95
    • මුස්ලිම් පල්ලිය 2.07
    පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමකින් යුතු
    • 0.69
    • 10.99
ඉදි නොකරන ලද
මුළු
ඉදි නොකරන ලද
154.23 (ha)
    • 9.90
    • 43.73
    • 0.90
    • 44.20
    • 19.75
    • 35.75

 

දශක කිහිපයක් තුළ නාගරික පරිසරයෙහි ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රය වෙනස් වී ඇති අන්දම අධ්‍යයන තුළින් වර්තමාන සංවර්ධනයේ උපනතීන් පිළිබද සුවිශේෂී වූ නිගමනයන් කරා එළඹීමටත් අනාගත සංවර්ධනයේ දිශානතිය පිළිබඳ පුරෝකතනය කිරීමටත් අවස්ථාව හිමිවෙයි.

 

අදාළ වර්ෂයන්හි චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප යොදාගනිමින් පුළුල් ලෙස කරන ලද වර්ගීකරණයක් වූ මෙම නාගරික ව්‍යාප්ති අධ්‍යනය වසර ගණනාවක නගරයේ සමස්ථ විකාශනය සරලව ග්‍රාහකයා වෙත සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට දරූ උත්සාහයක සාර්ථක ප්‍රතිඵලයකි.

 

 

සිතියමේ විස්තර
Print
සිතියමේ විස්තර
සිතියම් සුචිය
නාගරික ව්‍යාප්ති සංඛ්‍යාලේඛන
දෙහිවල ගල්කිස්ස මහා නගර සභාව ( km 2 )
සමස්ත වර්ධන වේගය 1995 - 2017 %
නාගරීකරණයේ වෙනස් වීම 1995 - 2017
නාගරීකරණය පිළිබඳ සලකා බලන මුළු ප්‍රදේශය 0